Mahir Çayan ve Sömürge Devrimciliği

Mahir Çayan’ın düşüncesi ile eylemi o kadar iç içe geçmiştir ve Kızıldere’de 9 yoldaşıyla birlikte öldürülmesi o denli güçlü ve uzun süreli bir etki yaratmıştır ki kimi zaman onun dünya sömürge devrimciliğinin özgün kuramcılarından biri olduğu göz ardı edilir.

Oysa Çayan’ın devlet zoruyla kimsesizler mezarlığına gömülen naaşının yeri bile bulunmadan suni denge ve silahlı propaganda başta olmak üzere emperyalizmin üçüncü bunalım dönemi, yeni sömürgecilik, sömürge tipi faşizm, çarpık kapitalizm, oligarşi, parti-cephe tarzı örgütlenme, demokratik halk devrimi, birleşik devrimci savaş, politikleşmiş askeri savaş, Türk ve Kürt halklarının birlikte mücadelesi gibi analizleri Türkiye’nin en kitlesel ve en militan devrimci hareketlerinin büyük kısmına rehber oldu. Sonraki yarım asrı geçen yıllar boyunca da düşüncelerinin tümü veya bir kısmı ve elbette eylemi, Türkiye ve Kürdistan’da mücadele veren birçok farklı kesime esin vermeye devam etti.

Bugün de çeşitli tartışmalar ve yayınlar vesilesiyle Mahir Çayan ismi sürekli gündeme gelmeye devam ediyor. Çayancı kuram ve eylem çizgisi birçok farklı yönde gelişmiş olmasına rağmen onun düşüncelerinin Marksist ve genel dünya düşünce tarihi içindeki kökleri yeterince araştırılmamıştır.

Mahir Çayan’ın mezun olduğu Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde (nam-ı diğer “Mülkiye”) gerçekleşen bir doktora tezini temel alan bu kitap, Mahir’in biyografisinden ve bütün yazılarından başlayarak sırasıyla milli demokratik devrim ve demokratik halk devrimi, suni denge, silahlı propaganda, halk, emperyalizm ve yeni sömürgecilik ve sömürge tipi faşizm kavramları ekseninde Çayan kuramının dünya düşünce tarihi içindeki köklerini ve onun bu tarihe yaptığı katkıları ele alıyor.