Ziya Yılmaz (TÜKENDİ)

9786059020268

Ziya Yılmaz’ın öyküsü, aslında birazda Türkiye’nin yakın dönem siyasal hayatının öyküsüdür. Memleketi Fatsa’dan başladığı yolculukla pek çok tarihsel olaya şahitlik etmiş, pek çoğuna da birincil dereceden müdahil olmuş bir devrimcinin öyküsüdür. 

Yazar: Barış Mutluay

Yayınlanma Tarihi: 10.10.2014

Ziya Yılmaz, hayata gözlerini yumduğu 2011 yılına kadar, bir dönem Türkiye’yi kasıp kavuran olay ve olgulara ilişkin konuşmamayı tercih etti. Saklayacakları olduğu için değil, henüz zamanının gelmediğini düşündüğü ve geçmişin mirasını konuşarak tüketmek istemeyen birisi olduğu için...

Peki, Ziya Yılmaz kimdir?

Fatsa’da Zeki Şahin’le kurduğu Türkiye İşçi Partisi ilçe teşkilatıyla başladığı siyasal serüveni, kısa bir zaman sonra tüm Karadeniz’i kapsayan, devrimci bir süreç haline geldi. O süreçte sahibi ve sorumlu yönetmeni olarak yayınlanmaya başlayan Yeşil Fatsa isimli yerel gazete bölgenin en çok okunan ve takip edilen yayını oldu.

TİP’te çeşitli ayrılıklar baş göstermeden kısa süre önce Karadeniz’de ilk kez gerçekleşen çeşitli köylü yürüyüşleri ve dönemin en kitlesel eylemlerinden olan “Fındık Mitingleri” gibi eylemlerin doğrudan örgütleyicisiydi. 1970’lerin sonunda Fatsa başta olmak üzere Karadeniz’in pek çok bölgesinde atılıma geçen devrimci hareketin temellerini atan insanlardandı; Kızıldere’de katledilen akrabaları, çocukluk arkadaşları ve yoldaşları olan Nihat Yılmaz, Ahmet Atasoy, Ertan Saruhan ile birlikte.

Ziya Yılmaz, TİP sonrası dönemde THKP-C’nin kuruluş sürecinde yer aldı, Genel Komite ve Merkez Komite üyesi oldu. Aynı zamanda THKP-C’nin Karadeniz bölge sorumlusu ve örgütün muhasebe sorumluluğu görevlerinde bulundu. Kuruluş sürecinde, THKP-C’nin gerçekleştirdiği banka soygunlarında görev aldı. İsrail Başkonsolosu Ephaim Elrom’un kaçırılması ve öldürülmesi eylemlerinde bulundu.

29 Kasım 1971’de Mahir Çayan, Ulaş Bardakçı, Cihan Alptekin ve Ömer Ayna ile birlikte Maltepe Askeri Cezaevi’nden tünel kazarak firar edenlerden birisiydi. Firar sonrasında, Arnavutköy’de Ulaş Bardakçı’nın öldürüldüğü operasyonla eş zamanlı olarak Fındıkzade’de gerçekleşen operasyonda güvenlik güçleriyle çatışmaya girdi. Bu operasyonda MİT kurucusu Hiram Abas’ı yaralamış ve kendisi de yaralı olarak tutsak alınmıştı. 28 Mayıs 1971’de düzenlenen bir operasyonla yakalanan Ziya Yılmaz, yaklaşık 15 yıl sonra, 21 Mart 1986 tarihinde Malatya E Tipi Cezaevi’nden tahliye olmuştu.

Tutuklu bulunduğu süre boyunca 3 ayrı davadan hüküm giyen Ziya Yılmaz, farklı tarihlerde 2 kere idam cezasına çarptırılmış, bu idam cezalarından ilki Yargıtay da onanmış ve dosyası infaz onayı için TBMM’ye gönderilmişti. Dosyasının TBMM’de görüşülmek için sıra beklediği günlerde 1974 affının çıkmasıyla, cezası ömür boyu müebbet hapse dönüştürülmüştü. Yılmaz’ın infaz kanununa göre hesaplanan cezasının 13 Ağustos 1983’te dolduğu, yaklaşık 3 yıl fazladan yattığı da tahliye kararına bilgi olarak eklenmişti.

Elinizdeki bu kitap, tüm bu gelişmelere ilişkin, Ziya Yılmaz’ın kendi anlatımlarından derlenmiş, Ziya Yılmaz’la ilgili tek kitap olma iddiasını taşıyor. Kronolojik bir hatta derlenmiş çeşitli siyasal olay ve değerlendirmelerin yanı sıra, sürecin baş aktörlerinden olan Mahir Çayan ve Ulaş Bardakçı gibi devrimcilerin insani yönlerini anımsatıyor, aktarıyor.

Sol tarih yazımında sıklıkla değerlendirilen kimi olayları kendi gözünden anlattığı gibi bu güne kadar üzerinde pek konuşulmamış “Karadeniz Kır Gerillası” gibi kimi olay ve düşüncelere de ışık tutuyor, Ziya Yılmaz. Ve elbette, Türkiye sol tarihinin bir parça unutulmuş devrimcilerinden olan Fatsa’lı Ziya Yılmaz; unutulmasın diye… Mezar taşında yazdığı gibi: “Devrim için yaşadı, devrim için savaştı”.

İçindekiler

Giriş

Ziya Ağabey’e...

Kitabın Hazırlanması Üzerine

Yöntem Üzerine

Sınırlılıklar Üzerine

Kitabın Zamanlaması Üzerine

Teşekkür

Kısaltmalar Dizini

Sol Tarih ve Miras Üzerine

1960’lara Kadar Sol

1960’lar da Solun Görünümü ve TİP

Bir Sıçrama Noktası Olarak: THKP-C

Bölüm I: Fatsa ve Gençlik

Çocukluk, Aile ve Fatsa Üzerine

Nazım Hikmet ve Sol ile Tanışma

Terzi Dükkânı

Babam

Lise Okumak için Karabük’e Gidiş

Yıldız Palas’ta ilk Gece

Demir Çelik Lisesi

Bir Yıllık Demiryolu İşçiliği ve İstanbul’a Öğrenciliğe

Ankara’ya Geçiş

Sayıştay’da Memurluk

Talebe Yurdunda Müdürlük

27 Mayıs 1960’a Doğru

555K

27 Mayıs 1960

1960’lı Yılların Başları ve Yeni Cunta Arayışları

1960’lara Dair

1960’larda Türkiye’nin Görünümü

Türkiye İşçi Partisi

Askerlik

Fatsa’ya Dönüş

Bölüm II: TİP Süreci

Fatsa’da TİP’in Kurulması

“Yeşil Fatsa Gazetesi” ve Matbaa

Mahalle Delikanlılarının Solcu Olması

Parti Kendi Kendini Kuruyor

Beyceli Köyü Yürüyüşü

Tefeciler

Saldırıya Uğrayan TİP Fatsa Kongresi

Aybar’ın Gelişi

TİP Fatsa Kongresi

Fındık Mitinglerine Doğru

Köylüler Kendi Komitelerini Kuruyor

Fındık Mitingi

Karadeniz Bölge Mitingi

Karakoldan Kaçış

Dağ Köylerinde Saklanma

Kanaim Dede...

Aydınlık Sosyalist Dergi ile Tanışma

“Başka Bir Örgütlenme” Aşaması

Ertan Saruhan’la Deniz Kenarında Bir An

İlerisi için Karadeniz’i Hazırlama

Fikri Sönmez’le Kısa Mahpusluk

Bölüm III: THKP-C Süreci

THKP-C’nin Kuruluş Süreci

Cuntacılardan Uzak Durulmalı

THKP-C’ye Giden Yol

Kesintisiz

Dev-Genç’in Konumu

Maddi Kaynak Arayışları

“Çakmak” Üretimi

Bingöl’ün Boş Evi

THKO’nun Eylemleri ve Süreci Yavaşlatma Çabaları

Ziraat Bankası Küçükesat Şubesi Soygunu

Karadeniz’de Kır Çalışması Üzerine Başarısız Bir Anı

Başarısız Olan Ziraat Bankası Bahçelievler Şubesi Soygunu

İstanbul’da Temaslar

Türk Ticaret Bankası Erenköy Şubesi Soygunu

Mete Has’ın Kaçırılması ve Maddi Sorunun Bitmesi

Doğrudan İlişki Sorunu

THKP-C’nin Kamuoyuna İlanı: Elrom Eylemi Hazırlığı

Elrom’un Kaçırılması

Eylemin Etkisi ve Kararlılık Üzerine

Eldeki Parayı Değerlendirme Çabaları

Yılmaz Güney’in “Vurguncular” Filmi

Elrom Eylemi Sonrası ve Yakalanmalar

Yakalanma Anı

Sansaryan Hanı ile Tanışma

Hüseyin’in Öldürülmesi ve Mahir’in Yakalanışı

Sistemin İlk Hücre Tipi Denemesi

Maltepe Cezaevi

Her Daim “Firari”: Ulaş

İrfan Solmazer’le 9 Mart ve Sol Cunta Üzerine

Mahir’le Karşılaşma ve Mahkeme Süreci

İlyas Aydın Muamması

THKP-C Kadrolarının Toplanması ve Mahir’in Koğuşa Getirilmesi

Tünelin İşleyişi

THKP-C Savunma Metni Üzerine

Tünelin Sonu Görünüyor

Kimler Firar Edecek?

Bölüm IV: Firar ve Sonrası

Büyük Firar

Alternatif Plan

Kabataş’ta 2 Saat

Saklanılan İlk Evler

Bilge Saka’nın Evine Geçiş ve Yusuflara İlk Mektup

Akgül Teyzenin Evi

Yılmaz Güney’den Tedarik

Yusuf Küpeli ve Münir R. Aktolga’nın İhracı

Deniz’ler için Eylem Arayışı ve THKO ile Tamamlanamayan Birleşme Süreci

Mahir’in Ankara’ya Geçişi

Menekşe Sokakta Çatışması

İstanbul’da Kalacak Yer Bulamadık

Fındıkzade: MİT ve Hiram Abas ile Çatışma

Ziverbey Sorguları

Kızıldere

Arkadaşların Ölüm Haberleri

Bölüm V: Değerlendirme

Geçmişe Bakmak

Y. Küpeli ve M.R. Aktolga’nın İhraç Edilmeleri Üzerine

Tarih ve Miras Üzerine

12 Mart Sonrası

Sonsöz

1972-1974 Arası

1974 Sonrası

10 Eylül Dergisi Üzerine

1991 Sonrası

Sonsöz

Ekler

|Ek 1|Ziya Yılmaz’ın 1989 Kuruçeşme Toplantılarındaki Konuşması

|Ek 2| Nihat Yılmaz Devrimin Şoförü

|Ek 3| Ziya Yılmaz’ın Yeşil Fatsa Gazetesi’nde Bulunan Yazılarından Seçmeler

|Ek 4|Türkiye Halk Kurtuluş Partisi Tüzüğü

|Ek 5|Türkiye Halk Kurtuluş Partisi Bildirisi

|Ek 6|Türkiye Halk Kurtuluş Cephesi’nin 1 No’lu Bülteni

|Ek 7|Çeşitli Gazete Haberleri

|Ek 8|Fotoğraf Albümü

Kaynakça

Henüz hiç okur yorumu eklenmemiş. İlk yorum yazan siz olun!

Yorum yaz!

Ziya Yılmaz (TÜKENDİ)

Ziya Yılmaz (TÜKENDİ)

Ziya Yılmaz’ın öyküsü, aslında birazda Türkiye’nin yakın dönem siyasal hayatının öyküsüdür. Memleketi Fatsa’dan başladığı yolculukla pek çok tarihsel olaya şahitlik etmiş, pek çoğuna da birincil dereceden müdahil olmuş bir devrimcinin öyküsüdür. 

Yazar: Barış Mutluay

Yayınlanma Tarihi: 10.10.2014